พระภคุเถระ (ผู้บรรลุธรรมเพราะหกล้ม)

พระโลลุทายี ภิกษุวีรกรรมเยอะ ผู้เป็นต้นเหตุแห่งกฎสงฆ์กว่าครึ่ง

พุทธะศาลา
Dec 31, 2025
ผู้ที่อยู่ใกล้แสงสว่างที่สุด แต่กลับมืดมิดที่สุด... นี่คือเรื่องราวของภิกษุผู้ถูกขนานนามว่า "โมฆบุรุษ" ทำไมการบวชและการอยู่ใกล้ชิดพระพุทธเจ้า ถึงไม่ช่วยขัดเกลาจิตใจของคนบางคนได้?
ในตอนนี้คุณจะได้ฟัง
✨ ความหมายของ "โลลุทายี" : ทำไมชื่อนี้ถึงแปลว่าความเลอะเทอะและไม่เป็นโล้เป็นพาย
รักวุ่นๆ ของคนห่มเหลือง : เมื่อพระทำตัวเป็นเจ้าบทเจ้ากลอนเกี้ยวพาราสีสตรี อาบัติเพราะเป็นพ่อสื่อ : วีรกรรมการจับคู่ที่นำความวุ่นวายมาสู่คณะสงฆ์
ต้นบัญญัติพระวินัย : เบื้องหลังกฎเหล็กห้ามพระอยู่กับสตรีสองต่อสอง และสังฆาทิเสส
️ พูดผิดกาลเทศะ : สวดงานศพในงานแต่ง สวดงานแต่งในงานศพ และอดีตชาติที่แก้ไม่หาย
️ บทเรียนจากโมฆบุรุษ : การเสียโอกาสครั้งยิ่งใหญ่ที่สุดในสังสารวัฏ
เนื้อหาที่เกี่ยวข้อง พระวินัยปิฎก : ที่มาของกฎสงฆ์ สังฆาทิเสส อาบัติหนักรองจากปาราชิก พระสารีบุตร : ผู้เลิศทางปัญญา (ขั้วตรงข้ามของพระโลลุทายี) กรรมและอดีตชาติ : นิสัยที่ติดตัวข้ามภพชาติ
แหล่งข้อมูล พระวินัยปิฎก (ต้นบัญญัติสิกขาบท) อรรถกถาธรรมบท ชาดก (เรื่องอุทายีพราหมณ์) พุทธประวัติจากพระโอษฐ์

 

ปรทัตูปชีวิกเปรต 'เปรตชนิดเดียว' ที่ขอส่วนบุญได้

พุทธะศาลา
Mar 21, 2026
รวยล้นฟ้าแต่จบที่ปากเท่ารูเข็ม! ยินดีต้อนรับสู่ "พุทธะศาลา" รายการที่จะพาคุณไปสำรวจมุมมืดของวัฏสงสารและทำความเข้าใจกฎแห่งกรรมที่เที่ยงตรงยิ่งกว่าเข็มนาฬิกา
ในตอนนี้เราจะดำดิ่งสู่เรื่องราวของ "ปรทัตตูปชีวิกเปรต" สิ่งมีชีวิตในภพภูมิที่น่ารันทดที่สุด พวกเขาไม่ได้ต้องการความกลัวจากคุณ แต่เขากำลังรอคอย "ความเมตตา" ที่ข้ามผ่านเส้นแบ่งแห่งความตาย พบกับบทวิเคราะห์เชิงจิตวิทยาและคติธรรมที่ซ่อนอยู่ภายใต้ร่างกายที่ผอมโซและปากที่เล็กเท่ารูเข็ม ซึ่งอาจเป็นกระจกเงาสะท้อนใจคนในยุคปัจจุบันได้อย่างดีเยี่ยม
มาร่วมค้นหาคำตอบว่า ทำไมกรรมจากการ "ยักยอกของส่วนรวม" หรือ "ความตระหนี่" ถึงส่งผลร้ายแรงนัก และทำไมเปรตจำพวกนี้ถึงเป็นเพียงกลุ่มเดียวที่สามารถรับบุญจากญาติพี่น้องได้ แล้วคุณจะรู้ว่า "การให้" ในวันที่ยังมีลมหายใจนั้น มีค่ามากกว่าทรัพย์สินหมื่นล้านในโลกหลังความตาย
ในตอนนี้คุณจะได้ฟัง: ความหมายที่แท้จริงของ "ปรทัตตูปชีวิกเปรต" ผู้ดำรงอยู่ด้วยส่วนบุญของผู้อื่น กายวิภาคแห่งกรรม: ทำไมต้องปากเท่ารูเข็ม ท้องโตกาลี และคอตีบตัน วิบากกรรมจากการยักยอกของสงฆ์และของส่วนรวม (ถอดบทเรียนจากเปรตญาติพระเจ้าพิมพิสาร) กลไกการส่งบุญ: ทำไมต้องเป็น "ญาติ" เท่านั้น และ "การอนุโมทนา" สำคัญอย่างไร การประยุกต์ใช้คติเรื่องเปรตกับสังคมไทยในยุคทุนนิยม
เนื้อหาที่เกี่ยวข้อง: การทำบุญอุทิศส่วนกุศล (ปัตติทานมัย) อย่างถูกวิธี เรื่องราวพระเจ้าพิมพิสารและพระพุทธเจ้าในพระไตรปิฎก
แหล่งข้อมูล: พระไตรปิฎก เล่มที่ ๒๖ ขุททกนิกาย เปตวัตถุ คัมภีร์จักรวาลวิทยาพุทธศาสนา

 

"สุปปพุทธะ" จากขอทานโรคเรื้อนสู่ "มหาเศรษฐี" ที่แท้จริง
ชายที่พระพุทธเจ้าเลือกโปรดท่ามกลางกษัตริย์นับหมื่น

พุทธะศาลา
Mar 28, 2026
ในยุคสมัยที่ความสมบูรณ์ของร่างกายคือเครื่องหมายของความบริสุทธิ์ "สุปปพุทธะ" ชายขอทานผู้ป่วยเป็นโรคเรื้อนถูกสังคมตราหน้าว่าเป็นกากเดนที่น่ารังเกียจที่สุด เขาถูกตัดขาดจากโลก ไร้สิทธิ์ความเป็นคน และต้องใช้ชีวิตอยู่ท่ามกลางกองขยะ แต่ใครจะเชื่อว่าในบ่ายวันหนึ่ง ณ ลานธรรมที่เต็มไปด้วยกษัตริย์และมหาเศรษฐีผู้สูงศักดิ์ พระพุทธเจ้ากลับเลือกที่จะ "เจาะจง" แสดงธรรมเพื่อชายผู้นี้เพียงคนเดียว!
เรื่องราวนี้จะพาคุณไปสำรวจความหมายที่แท้จริงของ "คุณค่าความเป็นคน" ผ่านบททดสอบสุดระทึกจากท้าวสักกะเทวราช (พระอินทร์) ที่ลงมาลองใจด้วยทรัพย์สมบัติมหาศาลเพื่อแลกกับการละทิ้งพระรัตนตรัย มาดูกันว่าพลังแห่งศรัทธาที่สั่นสะเทือนไปถึงสวรรค์ชั้นดาวดึงส์จะเปลี่ยนชะตากรรมของชายที่โลกหันหลังให้ไปตลอดกาลได้อย่างไร แม้ในวินาทีสุดท้ายของชีวิตจะจบลงด้วยโศกนาฏกรรมก็ตาม
ในตอนนี้คุณจะได้ฟัง: วิถีชีวิตอันโหดร้ายของ "สุปปพุทธะ" ขอทานโรคเรื้อนในกรุงราชคฤห์ ทำไมพระพุทธเจ้าถึงเลือกโปรดขอทาน แทนที่จะเป็นกษัตริย์หรือมหาเศรษฐี ขั้นตอนการแสดงธรรมแบบ "อนุปุพพิกถา" ที่ชำระล้างใจจากหยาบไปสู่ละเอียด วินาทีบรรลุธรรมเป็น "พระโสดาบัน" ท่ามกลางสายตาเหยียดหยามของฝูงชน บททดสอบสุดโหดจากพระอินทร์: ทรัพย์สมบัติทางโลก VS อริยทรัพย์ภายใน โศกนาฏกรรมแม่โคบ้า และคำยืนยันจากพระพุทธเจ้าว่าเขาไปอุบัติ ณ ที่ใด
เนื้อหาที่เกี่ยวข้อง: ประวัติพระเจ้าพิมพิสาร ผู้สร้างพระเวฬุวันมหาวิหาร หลักธรรม "อนุปุพพิกถา" 5 ประการสำหรับการขัดเกลาจิตใจ ความหมายของ "อริยทรัพย์ 7 ประการ" สมบัติที่ไม่มีใครขโมยได้
แหล่งข้อมูล: พระไตรปิฎก เล่มที่ 25 พระสุตตันตปิฎก เล่มที่ 17 (ขุททกนิกาย อุทาน สุปปพุทธกุฏฐิสูตร) อรรถกถา ขุททกนิกาย อุทาน สุปปพุทธกุฏฐิสูตร
:- https://84000.org/tipitaka/attha/attha.php?b=25&i=112

 

จิตตะคฤหบดี มหาเศรษฐีผู้บรรลุธรรม และเมื่อ "โยม" สั่งสอน "เจ้าอาวาส" ?

พุทธะศาลา
Feb 10, 2026
เป็นไปได้ไหมที่เป็น CEO พันล้านและเป็นอริยบุคคลในเวลาเดียวกัน? เรื่องราวของ "จิตตคฤหบดี" ชายผู้พิสูจน์ว่า "เงินทอง" และ "นิพพาน" ไม่ใช่ศัตรูกัน หากเรามีปัญญาที่แท้จริง พบกับวีรกรรมเด็ดของฆราวาสผู้เป็นเลิศ ที่กล้าสั่งสอนเจ้าอาวาส หักเหลี่ยมเจ้าลัทธิ และปฏิเสธเทวดา!
ในตอนนี้คุณจะได้ฟัง
✨ จุดเปลี่ยนจาก "นายทุนหน้าเลือด" สู่ "อริยบุคคล" ณ เมืองมัจฉิกาสัณฑ์
ดราม่าเดือด: เมื่อโยมต้องดัดนิสัย "พระเจ้าอาวาส" ขี้น้อยใจ
️ ธรรมะปาฏิหาริย์: วิธีที่จิตตะใช้ปัญญาเอาชนะทิฐิมานะ
การประลองปัญญากับ "นิครนถ์ นาฏบุตร" ศาสดาเชนผู้ยิ่งใหญ่
ปริศนาธรรม "วัวดำวัวขาว": เชือกเส้นเดียวที่ผูกมัดเราไว้คืออะไร?
วาระสุดท้ายสุดอัศจรรย์: เมื่อเทวดามาชวนไปเป็นพระเจ้าจักรพรรดิ
เนื้อหาที่เกี่ยวข้อง
พระมหานามะ: พระผู้จุดประกายแห่งศรัทธา
อนาถบิณฑิกเศรษฐี: เอตทัคคะฝ่ายทายก
สังโยชน์ 10: เครื่องร้อยรัดสัตว์โลก ฌาน 4 และการปฏิบัติวิปัสสนาของฆราวาส
แหล่งข้อมูล
จิตตสังยุตต์ (พระสุตตันตปิฎก สังยุตตนิกาย)
อรรถกถาธรรมบท (เรื่องจิตตคฤหบดี)
ประวัติพุทธสาวกและเอตทัคคะ พระไตรปิฎกฉบับประชาชน

 

พระภคุเถระ (ผู้บรรลุธรรมเพราะหกล้ม) | อนุพุทธประวัติ ๘๐ พระอรหันต์

PalangDharma
Sep 9, 2024
บทที่ ๖๒ : พระภคุเถระ (ผู้บรรลุธรรมเพราะหกล้ม) เสียงบรรยายโดย อ.เพ็ญศรี อินทรทัต
บทความ : พระภคุเถระ
พระภคุเถระ ได้เคยบำเพ็ญกุศลมาแล้วในพระพุทธเจ้าพระองค์ก่อนๆ ได้สั่งสมบุญอันเป็นอุปนิสัยแห่งพระนิพพานไว้เป็นอันมากในภพนั้นๆ ในกาลของพระผู้มีพระภาคเจ้า พระนามว่า ปทุมุตระ ท่านพระภคุเถระนี้ เกิดอยู่ในตระกูลสูง เมื่อพระศาสดาปรินิพพานแล้ว ท่านได้บูชาพระธาตุทั้งหลายของพระผู้มีพระภาคเจ้านั้นด้วยดอกไม้ทั้งหลายด้วยจิตอันเลื่อมใสศรัทธา ด้วยบุญกรรมนั้น เมื่อท่านสิ้นชีวิตแล้ว ก็ได้บังเกิดเป็นเทพในสวรรค์ชั้นนิมมานรดี และเวียนว่ายตายเกิดไป ๆ มา ๆ ในระหว่างเทวโลก และมนุษยโลก
กำเนิดเป็นเจ้าภคุศากยะในสมัยพระสมณโคดมพุทธเจ้า พระบรมศาสดาทรงอุบัติ
เมื่อพระโพธิสัตว์ของเราจุติจากสวรรค์ชั้นดุสิต มาถือปฏิสนธิในครรภ์ของอัครมเหสีของพระเจ้าสุทโธทนมหาราช และประสูติออกมาทรงพระนามว่าเจ้าชายสิทธัตถะ ท่านก็มาถือปฏิสนธิเป็น เจ้าภคุ แห่งศากยวงศ์ เป็นเพื่อนเล่นกับเจ้าศากยอีกหลายพระองค์ เช่น เจ้าอนุรุทธ เจ้าภัททิยะ เจ้ากิมพิละ เจ้าชายสิทธัตถะได้ทรงเจริญวัยโดยลำดับ ทรงครองเรือนอยู่ ๒๙ ปี แล้วทรงเสด็จออกมหาภิเนษกรมณ์ ทรงแทงตลอดพระสัพพัญญุตญาณโดยลำดับ ทรงยับยั้งที่โพธิมัณฑสถาน ๗ สัปดาห์ ประกาศพระธรรมจักร ณ ป่าอิสิปตนมิคทายวัน ทรงกระทำการอนุเคราะห์โลก ครั้นเมื่อพระเจ้าสุทโธทนทรงสดับข่าวว่าพระบรมศาสดามายังกรุงราชคฤห์ จึงทรงรับสั่งให้อำมาตย์กาฬุทายี ไปนิมนต์พระบรมศาสดา อำมาตย์กาฬุทายีก็ได้บวชด้วยเอหิภิกขุบรรพชา แล้วพระกาฬุทายีเถระทูลวิงวอนให้เสด็จไปโปรดพระพุทธบิดายัง ณ กรุงกบิลพัสดุ์ ในครั้งนั้นทรงทำพระธรรมเทศนาอันวิจิตรแก่พระพุทธบิดาและพระประยูรญาติ เมื่อทรงอนุเคราะห์พระญาติแล้ว ทรงให้ราหุลกุมารบรรพชาแล้ว ไม่นานนัก ก็เสด็จจากกรุงกบิลพัสดุ์ไปจาริกในมัลลรัฐแล้วเสด็จกลับมายังอนุปิยอัมพวัน
ขัติยศากยกุมารออกบวชตามเสด็จ สมัยนั้น พระเจ้าสุทโธทนมหาราช ทรงประชุมศากยะสกุลทั้งหลายตรัสให้แต่ละตระกูลในศากยราชวงศ์ส่งขัตติยกุมารออกบวชตามเสด็จ ในครั้งนั้นเล่ากันว่า ขัตติยกุมารถึงพันองค์จึงออกผนวชโดยพระดำรัสครั้งเดียวเท่านั้น เมื่อขัตติยกุมารโดยมากเหล่านั้นผนวชแล้ว เหล่าพระญาติเห็นศากยะ ๖ พระองค์นี้ คือ ภัททิยราชา อนุรุทธ อานันทะ ภคุ กิมพิละ และ เทวทัต ยังมิได้ผนวชจึงสนทนากันว่า “พวกเรายังให้ลูก ๆ ของตนบวชได้ ศากยะทั้ง ๖ นี้ มิใช่พระญาติหรือจึงมิได้ทรงผนวช”
เจ้าภคุออกบวชพร้อมด้วยศากยะทั้งห้า เมื่อทรงได้โอกาสตามที่เหล่าพระญาติปรารภข้างต้น จึงได้ทรงออกผนวชตามเสด็จพระพุทธองค์ พร้อมกับเจ้าชายแห่งศากยวงศ์อีก ๕ พระองค์ ครั้งนั้น จึงได้เดินทางออกจากกรุงกบิลพัสดุ์โดยกระบวนพยุหยาตรา ให้เป็นเสมือนเสด็จประพาสราชอุทยาน โดยในครั้งนั้น นายอุบาลีภูษามาลาก็ได้ตามเสด็จด้วยในฐานะมหาดเล็กคนสนิท ครั้นย่างเข้าพรมแดนอื่นแล้ว ก็สั่งให้กระบวนตามเสด็จกลับทั้งหมด ทรงพระดำเนินตามลำพัง ๖ พระองค์ต่อไป พร้อมด้วยนายอุบาลีภูษามาลา เมื่อเห็นว่าได้มาไกลพอสมควรแล้วทั้ง ๖ พระองค์จึงได้ส่งนายอุบาลีภูษามาลากลับและทรงเปลื้องเครื่องประดับออก เอาภูษาห่อแล้วมอบให้กับนายอุบาลีเพื่อใช้เป็นทรัพย์ในการเลี้ยงชีพต่อไป
ครั้งนั้น นายอุบาลีผู้เป็นภูษามาลา ก็ได้เดินทางกลับพร้อมห่อเครื่องประดับที่ได้รับมานั้น เมื่อเดินทางมาได้ระยะหนึ่งก็ฉุกใจคิดว่า ถ้าเรากลับไปแล้ว เจ้าศากยะในกรุงกบิลพัสดุ์ก็จะคิดว่าเราลวงเจ้าชายมาประหารแล้วชิงเอาเครื่องประดับตกแต่งมา ก็ศากยกุมารทั้ง ๖ นี้ยังทรงผนวชได้ ไฉนเราจึงจะบวชบ้างไม่ได้เล่า เขาจึงแก้ห่อเครื่องประดับแล้วเอาเครื่องประดับนั้นแขวนไว้บนต้นไม้ แล้วพูดว่า ของนี้เราให้แล้ว ผู้ใดเห็น ผู้นั้นจงนำไปเถิด แล้วเดินตามไปเฝ้าศากยกุมารเหล่านั้น ศากยกุมารเหล่านั้น ทอดพระเนตรเห็นอุบาลีผู้เป็นภูษามาลา เดินกลับมาจึงรับสั่งถามว่ากลับมาทำไม นายอุบาลีผู้เป็นภูษามาลาจึงเล่าความให้ทราบ เหล่าขัติยกุมารก็เห็นด้วย จึงพาอุบาลีผู้เป็นภูษามาลาเข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคกราบทูลขอบวช โดยทรงขอให้พระพุทธองค์ บวชให้นายอุบาลีนี้ก่อน ด้วยเหตุเพื่อลดมานะความถือตัวของตนเองที่เป็นวงศ์กษัตริย์ เมื่อบวชหลังนายอุบาลีก็ต้องทำความเคารพผู้ที่บวชมาก่อน แม้ผู้นั้นจะเคยเป็นมหาดเล็กรับใช้ก็ตาม พระผู้มีพระภาคจึงโปรดให้อุบาลีผู้เป็นภูษามาลาบวชก่อน ให้ศากยกุมารเหล่านั้นผนวชต่อภายหลัง ฯ ศากยะทั้งหกบรรลุคุณพิเศษ ครั้นบวชแล้ว ท่านพระภัททิยะได้เป็นพระอรหัตถ์เตวิชโช โดยระหว่างพรรษานั้นนั่นเอง ท่านพระอานนท์ได้ตั้งอยู่ในโสดาปัตติผล พระเทวทัตได้บรรลุฤทธิ์อันเป็นของปุถุชน.ส่วนท่านพระอนุรุทธะ และท่านพระกิมพิละ ออกบำเพ็ญเพียรอยู่ ณ ป่าไม้ไผ่ ชื่อ ปราจีนวังสทายวัน (อุปักกิเลสสูตร) บางแห่งว่า ป่าโคสิงคสาลวัน (จูฬโคสิงคสาลสูตร) ร่วมกับท่านพระนันทิยะ ต่อมาไม่นานท่านก็ทำวิปัสสนากรรมฐาน จนบรรลุเป็นอรหัตแล้ว ได้สำเร็จวิชชา ๓ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ อภิญญา ๖
*** ขออานิสงค์ในการเผยแพร่ธรรมะนิยาย และร่วมรับฟังธรรมะนิยาย ชุด "อนุพุทธประวัติ ๘๐ พระอรหันต์ เอตทัคคะ" นี้จงดลบันดาลให้สำเร็จแก่ ผู้ชม ผู้ฟังทุกท่าน และครอบครัวทุกท่าน จงเจริญด้วยจตุรพิธพรชัย อายุ วรรณะ สุขะ พละ ปฏิภาณ ธนสารสมบัติ พิพัฒนมงคล สมบูรณ์พูนผล ค้าขายเจริญรุ่งเรือง พรั่งพร้อมด้วยผองญาติและกัลยาณมิตร สุขภาพสมบูรณ์แข็งแรง ตลอดไปเทอญ...สาธุ.
.. --------------------------------------------------------------