ดูยังไงกันแน่พระแก้ว 25 พุทธศตวรรษจากปากช่างคนที่เคยสร้างมากับมือ

สำรองพื้นที่

 

สารบัญ

หน้า 9

 

(ต่อ) 1.2 การอบลดอุณหภูมิ Annealing Process กล่าวเฉพาะโรงงานส่วนมากในไทย

 

ตารางการอบลดอุณหภูมิแผ่นนี้ใช้กับเนื้อแก้วคริสตัลสูตร Full Lead Crystal ที่มี PbO ในอัตรา 24-30% ซึ่งช่วงหลังมานี้ ผมคิดว่า การสร้างพระแก้วซึ่งเป็นสิ่งเคารพสูงสุด เราควรเลือกใช้แก้วคริสตัลไปเลย อีกทั้งหลังๆนี้ เราสามารถเลือกก้อนแก้วเพื่อการหลอมต่อได้จากหลายค่ายมาก รวมทั้งจีนที่ผลิตเป็นแมส ราคาถูกเกือบเหมือนกับให้เปล่าแล้ว

 

การอบลดอุณหภูมิในชิ้นงานแก้ว

 

วันนี้ผมพบตารางการอบลดอุณหภูมิของแก้วโซดาไลม์ซิลิก้าใบหนึ่ง เข้าใจว่าน่าจะใช้ได้กับแก้วโบโรซิลิเกตด้วย (หากช่างแก้ววิทยาศาสตร์ท่านใดมีใบตารางของแก้ววิทยาศาสตร์ช่วยโพสต์ไว้ด้วยครับ

 

โรงงานหลอมแก้วในไทยส่วนหนึ่ง (หลายโรงงาน) เลือกใช้ตารางอบลดอุณหภูมิที่เริ่มจุด Annealing ที่ 560C. โดยใช้สายพานเหล็กลากตลอดความยาวของเตา ตั้งแต่จุดแรกถึงจุดอุณหภูมห้องใช้เวลา 4 ชั่วโมง.

 

บางโรงงานแก้วจะมีการสร้างชิ้นงานแก้วที่มีความหนา 2 - 3 ระดับ ส่วนมากจะเป็นแจกัน ถ้วย จาน ชาม ซึ่งมีความหนา 5 - 6 ม.ม. พวกนี้ 4 ช.ม. เขาอบถึงไฟแล้ว แต่ถ้าพระแก้วที่มีความหนาเกิน 10 ม.ม. เขาต้องการอบนานกว่านั้นมาก ดังนั้นจากตารางจะเห็นได้ว่า เขาต้องอบไม่ต่ำกว่า 33 ช.ม. ขึ้นไปในกรณีพระแก้วที่ไม่หนามาก ถ้าหนามากๆหรือลิ่มตัวเล็ก ลิ่มเดือยตัวผู้ยิ่งเล็กแก้วจะยิ่งหนา พระแก้วยิ่งหนายังต้องการอบนานเกิน 48 ช.ม. ไปอีก

ดังนั้น พระแก้วหนาไป ตามคำกล่าวของช่างแก้วในยุโรป เขายังพูดกันถึง 96 ช.ม. ตัว Stress จึงจะไม่หลงเหลืออยู่เลย อย่างไรก็ดี ต่อให้ตัว Stress ยังหลงเหลืออยู่ มันก็ไม่ได้ทำให้แตกในปีแรกๆ ยิ่งนานปี ตัว Stress ก็อาจลดความรุนแรงลงเรื่อยๆ

 

อย่างไรก็ดี บางโรงงานมีเตาอบ 2 ชนิด คือเตาอบสายพานเหล็กที่ใช้เวลาอบแค่ 4 ชั่วโมง กับเตาอีกชนิดหนึ่งคือเตาอบถ้ำ (ภาษาช่างแก้วสมัยนั้นบางคนเรียกเตาอบอุโมงค์) ที่ใช้เวลาการอบนาน 12 ชั่วโมง เตาชนิดหลังนี้ ผมเคยใช้สร้างพระแก้วหน้าตัก 9 นิ้วเนื้อแก้วตันๆมาแล้ว ความจริงต้องใช้เวลาการอบนาน 96 ชั่วโมงขึ้นไป แต่พระแก้วนั้นก็ไม่แตกในปีแรกๆ ดังนั้น พระแก้ว 25 พุทธศตวรรษหน้าตัก 5 นิ้วที่มีลิ่มเดือยตัวผู้อัดด้วยแล้ว เขาจะไม่แตกในปีแรกๆแน่นอน

ดังนั้น เราจึงพบพระแก้ว 25 พุทธศตวรรษที่แตก คอหัก ระเบิด ร้าว แตกสะไบเฉียง และแตกหักในลักษณะต่างๆในช่วง 5 - 10 ปีแรกหลังจากสร้างเสร็จ ปีหลังจากนั้นความเครียดของตัว Stress จะค่อยๆทุเลาลง จนพอผ่านไป 50 ปี เจ้าตัว Stress ก็อาจจะค่อยๆหมดพิษสงลงครับ

 

คำตอบ : คำตอบของผมอาจจะไม่ถูกใจใครหลายๆคน ในฐานะที่ผมเป็นหัวหน้าของทีมช่างแก้วที่สร้างชิ้นงานแก้วหลากหลายชนิด มีทั้งโคมไฟ แจกัน ทั้งแก้วหนาแก้วบาง ทั้งขนาดเล็กถึงขนาดใหญ่เส้นผ่าศูนย์กลาง 70 ซ.ม. ก็มี โป๊ะแก้วโคมไฟถนนหนาถึง 12 ม.ม. ก็มี รวมถึงพระแก้ว 25 พุทธศตวรรษที่หนาเกินโคมถนนไปมาก แต่ใช้เวลาอบเท่ากับโคมถนนคือแค่ 4 ช.ม. ในสายตาผมจึงเหลือแค่เรื่องคุณภาพ คุณภาพที่เราควรได้จากการสร้างรูปเคารพสูงสุด มีความเรียบ ตึง เนียนของผิวพระแก้ว มีความใสของสีน้ำแก้ว และมีความที่มีตัว Stress หลงเหลืออยู่น้อย นี่คือคุณภาพที่ผมมองหา มากกว่าแค่ว่าพระปางไหน รุ่นไหน หรือของสำนักไหน