รวมปัจจัยอายตนะภายนอก- ที่นำสู่ความสงบภายใน

บทสวดมนต์วัชรยานแด่พระพุทธเจ้า (ขยายเต็ม) | น้อมสักการะพระสัมมาสัมพุทธเจ้า

ที่มา https://www.youtube.com/@zen.lotuswhisper

 

Heart Sutra Chant | Prajnaparamita Hridaya | Shambhala Buddhist Meditation Soundscape


ที่มา Inner Shambhala
https://www.youtube.com/@innershambhala

 

ที่มา https://www.youtube.com/@DHRAMMA_AROMDEE

 

Guru Rinpoche Mantra — Chöd & Cham Fearless Dance | Tibetan Buddhist Cinematic from Himalayas

ที่มา https://www.youtube.com/@innershambhala

 

OM Chanting @417 Hz | Removes All Negative Blocks

ที่มา https://www.youtube.com/channel/UCM0YvsRfYfsniGAhjvYFOSA

 

Tibetan Monks Chantiing Om for Deep Meditation and Spiritual Awakening

ที่มา https://www.youtube.com/channel/UCepq53WM0WDZUb0_c5a_U3w

 

“สาเหตุสำคัญ ที่ทำให้ใจไม่สงบ”...หลวงปู่ขาว อนาลโย

ที่มา https://www.youtube.com/@เรื่องเล่าตํานานขลัง

 

นิลกัณฐธารณี (มหากรุณาธารณีสูตร สันสกฤต) Nilakantha Dharani 青颈观音陀罗尼

cr. https://www.youtube.com/@CUDharma

 

นิลกัณฐธารณี

cr https://www.youtube.com/@ชอบแบบจีนๆ

 

Ksitigarbha Bodhisattva Mantra | Om Ha Ha Ha Vismaye Svaha | Remove Karma & Heal #buddhistmusic

cr. https://www.youtube.com/@Silentnight.888

 

cr. cr. https://www.youtube.com/@Silentnight.888

 

Medicine Buddha Healing Music Deep Sleep & Stress Relief | Meditation Music


ที่มา https://www.youtube.com/@Silentnight.888

 

Petals on the Breath | Buddhist Meditation Music for Healing & Sleep

ที่มา https://www.youtube.com/@Silentnight.888

 

อย่าทิ้งสติ สมาธิเรียบง่าย

ที่มา https://www.youtube.com/@Ami_Amornrat

 

ความหมายที่แท้จริงขององค์ฌาน ๕ ใน “ปฐมฌาน” (วิตก วิจารณ์ ปิติ สุข เอกัคคตา)


อุปมาตามคัมภีร์อรรถกถา

“ปฐมฌาน” เป็นสมาธิขั้นต้น ประกอบด้วย “องค์ฌาน ๕” ได้แก่ วิตก วิจารณ์ ปิติ สุข เอกัคคตา ตามลำดับการทำงานของจิต เมื่อจิตตั้งมั่นอยู่กับอารมณ์เดียวต่อเนื่อง กำลังของสมาธิจะค่อย ๆ เพิ่มพูนขึ้น ฉะนั้น ถ้าเข้าใจความหมายองค์ฌานถูกต้อง ก็น่าจะเป็นพื้นฐานก่อนเข้าสู่ฌานระดับลึกต่อไป
แต่ในพจนานุกรมราชบัณฑิตยสถานของไทย ได้ให้ความหมายของ “วิตก” ไว้ว่า หมายถึง ความเป็นทุกข์ ร้อนใจ กังวลใจ เช่น วิตกกังวล ส่วน “วิจารณ์ หรือ วิจาร” หมายถึง การตัดสินหรือประเมินคุณค่าของสิ่งใดสิ่งหนึ่ง โดยอาศัยความรู้และเหตุผล เช่น งานศิลป์ชิ้นนี้ถูกวิจารณ์ว่าไม่ดี

ความหมายนี้ถูกต้องในบริบทของภาษาไทยทั่วไป แต่ในบริบทของ “องค์ฌาน” ก็อาจจะไม่ถูกต้องนัก
เพราะถ้านำความหมายของ “วิตก-วิจารณ์” ตามพจนานุกรมไทย มาอธิบายองค์ฌาน อาจจะเข้าใจว่า “วิตก คือ ความคิดมากหรือความกังวล” และ “วิจารณ์ คือ การวิเคราะห์เพื่อตัดสินใจ” ย่อมคลาดเคลื่อนไปจากความจริง เพราะปฐมฌานเป็นภาวะที่จิตสงบจากความฟุ้งซ่าน มิใช่ภาวะที่จิตกังวลหรือกำลังประเมินสิ่งใดอยู่
อ้างถึงในอภิธานศัพท์บาลีของ “Access to Insight” ได้อธิบาย “วิตก (Vitakka)” ไว้ว่าเป็น “Directed thought” (แปลว่า กระบวนความคิดที่มุ่งตามเป้าหมาย) ในที่นี้หมายถึง "องค์ธรรมฝ่ายจิตที่นำความสนใจของจิต ไปตั้งไว้กับอารมณ์กรรมฐานที่เลือกไว้เพียงหนึ่งเดียว" ซึ่งสอดคล้องกับพจนานุกรมบาลีของ Rhys Davids & Stede ที่อธิบายว่า “วิตก เป็นกลไกเบื้องต้น ที่พาจิตเข้าไปสู่อารมณ์กรรมฐาน”
ดังนั้น “วิตก” คำบาลีในฌาน จึงหมายถึง “การนำพาจิตไปสู่อารมณ์กรรมฐาน” โดยนำพาจิตไปยึดเหนี่ยวกับอารมณ์ที่ตั้งไว้กับคำบริกรรมพุทโธ ๆ หรือลมหายใจเข้าออก ซึ่งเป็นการเคลื่อนของจิตเข้าสู่อารมณ์หนึ่งเดียวที่กำหนดไว้ ไม่เกี่ยวกับความกังวลใจ เป็นทุกข์ หรือร้อนใจ แต่อย่างใด
ส่วน “วิจาร (Vicara)” ใน "Access to Insight" กล่าวว่า เป็นการที่จิตนอนเนื่องอยู่กับอารมณ์นั้นอย่างต่อเนื่อง หลังจากวิตกนำพาจิตเข้าไปยึดเหนี่ยวไว้แล้ว วิจารณ์จะทำหน้าที่รักษาการรับรู้นั้นไว้ ไม่ให้จิตหลุดออกไปสู่อารมณ์อื่น (ตรงกับคำว่า “Sustained attention” แปลว่า ความใส่ใจอย่างต่อเนื่อง)

ดังนั้น “วิจารณ์ หรือ วิจาร” คำบาลีในฌาน จึงไม่ใช่การตัดสินหรือวิเคราะห์ หากเป็นการรับรู้อย่างต่อเนื่อง
ความหมายนี้สอดคล้องตามคัมภีร์อรรถกถา ที่อุปมาไว้ว่า “วิตก” เหมือนการเอามือข้างหนึ่งจับภาชนะที่เปื้อนไว้ให้มั่น ส่วน “วิจาร” เหมือนการเอามืออีกข้างหนึ่งขัดถูภาชนะนั้นให้สะอาด การทำงานร่วมกันอย่างสอดประสานนี้เอง ที่เป็นกลไกสำคัญในการขัดเกลาจิตให้ใสสะอาดจาก “นิวรณ์” หรือ สิ่งสกปรกที่ขวางกั้นจิตอยู่
เมื่อจิตตั้งมั่นกับอารมณ์เดียวด้วยวิตกและวิจารณ์ ผลตามมาก็คือ “ปิติ และ สุข” ปิติเป็นความอิ่มใจที่เกิดจากความสงบของจิต ส่วนสุขเป็นความสบายลึก ๆ ของกายและใจ เมื่อองค์ฌานเหล่านี้ทำงานประสานกัน จิตจะรวมเป็นหนึ่ง เรียกว่า “เอกัคคตา” ซึ่งไม่ใช่การเพ่งหรือบังคับ แต่เป็นผลของความตั้งมั่นของจิตที่สมบูรณ์
ดังนั้น การทำความเข้าใจกับองค์ฌานในปฐมฌาน จึงต้องยึดตามพจนานุกรมบาลีเป็นหลัก หากยึดตามพจนานุกรมไทย จะไม่เพียงทำให้เข้าใจความหมายคลาดเคลื่อนไปเท่านั้น แต่ยังอาจคิดว่าปฐมฌานกลายเป็นภาวะของความกังวลใจและการคิดวิเคราะห์ ไปก็ได้


แท้จริงแล้ว “ปฐมฌาน” คือภาวะที่จิตพ้นจากการฟุ้งซ่านไปแล้ว ต่างหาก

คัดลอก เรียบเรียง และสรุปจากพจนานุกรมบาลีใน wisdomlib, accesstinsight และข้อมูลบางส่วนจากวิสุทธิมรรค โดย สมเด็จพระพุฒาจารย์, มหามกุฏราชวิทยาลัย, ๒๕๔๘ ถ่ายทอดต่อโดย มนต์ชัย เทียนทอง





ที่มา https://web.facebook.com/monchai.ti...eraCCjqJXzgWSb25QRQSZkbX5vft2E&__tn__=-UC,P-R